Czym jest zależność od karmienia sondą…

Czyli o dzieciach, które mogą jeść, ale wolą być karmione sondą.

O zależności od karmienia sondą mówimy, kiedy dziecko ma fizyczne warunki do
tego, aby sprawnie i przede wszystkim bezpiecznie przyjmować pokarmy drogą doustną, jednak z racji odmowy i awersji, wymaga w dalszym ciągu żywienia dojelitowego.

W grupie ryzyka rozwinięcia się zależności od karmienia sondą są przede wszystkim
dzieci najmłodsze, które niejednokrotnie od pierwszych dni swojego życia są karmione sondą. Niestety im dłuższy okres bez jakiejkolwiek stymulacji doustnej, tym większe ryzyko
niechęci do przyjmowania pokarmów drogą doustną, niższa motywacja do jedzenia, ale też przede wszystkim brak rozwoju umiejętności pokarmowych i trudności w regulacji głodu.
Kolejną grupą ryzyka są dzieci, które z racji wskazań medycznych były sondą
karmione długotrwale. Długość karmienia sondą to jeden z głównych czynników
powodujących trudność z przejściem z sondy na przyjmowanie pokarmów drogą doustną.
Na wysokie ryzyko zależności od karmienia sondą narażone są również dzieci mające
za sobą liczne trudne, niejednokrotnie traumatyczne przeżycia takie jak odsysanie, intubacja, przewlekłe odruchy wymiotne, refluks czy chociażby uporczywe wymioty. Badania pokazują, że narażanie dzieci na wielokrotne procedury, zwłaszcza w odcinku ustno-twarzowym zwiększa ryzyko awersji oralnej, co w konsekwencji może prowadzić do odmowy przyjmowania pokarmów właśnie drogą doustną. Zachowania opiekunów polegające na nacisku i presji do jedzenia również mogą być źródłem takich negatywnych doświadczeń.

Diagnoza zależności od karmienia sondą możliwa jest po spełnieniu następujących kryteriów:

• Dziecko, które z racji swojej medycznej sytuacji było karmione sondą, w momencie poprawy sytuacji zdrowotnej ma zielone światło do odstawienia jej, ma też możliwości pełnego przyjmowania pokarmów drogą doustną, a jednak po odstawieniu sondy prezentuje silną niechęć do jedzenia, może otrzymać diagnozę zależności od karmienia sondą.
• Motoryka oralna z różnych względów bywa zaburzona uniemożliwiając sprawne i bezpieczne przyjmowanie pokarmów. Wraz z doskonaleniem się umiejętności w tym zakresie dziecko zwykle coraz sprawniej radzi sobie z pokarmami o różnych konsystencjach, mniej się krztusi, jedzenie staje się przyjemne i bezpieczne. Dziecko, które ma wystarczające umiejętności, aby przyjmować pokarmy i płyny, a jednak w dalszy ciągu jest zależne od karmienia sondą może otrzymać diagnozę zależności od karmienia sondą.
• Kiedy mimo braku medycznych przeszkód próby odstawienia sondy kończą się niepowodzeniem, również możliwe jest postawienie diagnozy zależności od karmienia sondą.

Przejście na jedzenie drogą doustną wymaga czasu i cierpliwości, ale jest możliwe. Ze względu na to, że zależność jest wynikiem wielu nakładających się czynników (doświadczenia medyczne, zaburzona regulacja głodu, negatywne doświadczenia) postępowanie terapeutyczne nie polega wyłącznie na odstawieniu sondy. Dziecko musi zdobyć zaufanie do jedzenia i opiekunów, którzy podają mu pokarm, musi odczuwać poczucie bezpieczeństwa w relacji i przede wszystkim stopniowo odbudowywać kompetencje żywieniowe.

Czym właściwie jest zależność od karmienia sondą?

O zależności od karmienia sondą mówimy, kiedy dziecko nie ma już przeciwwskazań do
przyjmowania pokarmów drogą doustną, a mimo to w dalszym ciągu wymaga karmienia dojelitowego z racji konsekwentnej odmowy jedzenia.

Skąd mam wiedzieć, czy moje dziecko jest gotowe na odstawienie sondy?
O tym czy dziecko jest gotowe na odstawienie sondy decyduje zespół medyczny. Skład takiego zespołu to często: logopeda, pediatra, gastroenterolog, dietetyk, psycholog.

Czy każde dziecko karmione przez zgłębnik prezentuje zależność od karmienia sondą?

Nie, nie każde dziecko, które jest karmione przez zgłębnik otrzyma diagnozę zależności od karmienia sondą. W przypadku niektórych dzieci sonda jest rozwiązaniem doraźnym, nie wyklucza jednoczesnego podawania pokarmów drogą doustną, również jej odstawienie nie jest procesem trudnym czy długotrwałym.

Jesteś rodzicem dziecka prezentującego zależność od karmienia sondą?
Skontaktuj się z nami, wspieramy dzieci w tym zakresie.

– Marta Baj-Lieder

Zapisy na diagnozy i terapie:

tel. +48 504 634 813
marta-baj@wp.pl

Źródła:
Wilken M, Cremer V, Berry J, Bartmann P. Rapid home-based weaning of small children with feeding tube dependency: positive effects on feeding behaviour without deceleration of growth. Wilken M, Cremer V, Echtermeyer S. Home-based feeding tube weaning. Outline of a New Treatment Modality for children with long-term Feeding tube Dependency.